Algermene Informatie

Waarom boomloos?

Wanneer het op zadels aankomt spelen ontwerp en materiaal maar een kleine rol in het verdelen van het gewicht.
Mensen denken, al dan niet correct, dat hoe groter het oppervlak, hoe groter de gewichtsverdeling, maar dat is lang niet
altijd het geval. Vooral niet met een boomloos zadel, omdat flexibiliteit het gewicht niet zo verdeeld als starheid van een
boom. De belangrijkste factor waar allereerst op gelet moet worden is dat het zadel niet of nauwelijks de bewegingen
van het paard beperkt en dit is te allen tijde het voordeel van een boomloos zadel ten opzichte van een boomzadel van
welk type of merk dan ook.

Als je bijvoorbeeld een boomzadel met brede, gewichtsverdelende panelen in de boom neemt die een groot oppervlak
van de rug van het paard bedekken, maar niet de vormen van de rug volgen en niet breed genoeg is van voren, zodat de
schouders belemmerd worden in hun roterende beweging, dan is het totale drukverdelende oppervlak niet gelijkmatig
verdeeld en zal een groot percentage van het gewicht aan beide zijdes van de schoft liggen.

Zelfs met de best passende boomzadels is er meer gewicht aan de voorkant van het zadel dan aan de achterkant. Dit is
een combinatie van ontwerp van het zadel, ons lichaam en dat van het paard, de manier waarop wij rijden en hoe de
beugel en singel ophanging is. Alleen omdat er een boom in het zadel zit wil niet automatisch zeggen dat ons gewicht
beter of goed verdeeld wordt, vaak genoeg wordt het zelfs veel minder gunstig verdeeld.

Wat echt besproken moet worden is niet zozeer dat het gewicht constant, goed verdeeld over een zo groot mogelijk
oppervlak moet zijn, maar dat het gewicht dusdanig flexibel verdeeld moet worden zodat er op geen één plek op de rug
(te) grote druk door het gewicht ontstaat. Dit is waar een boomloos zadel echt een voordeel heeft ten opzichte van een
boomzadel, maar ook waar een boomloos zadel het meer van de ruiters evenwicht en talent moet hebben om goed te
functioneren, aangezien de ruiter het gewicht zo goed mogelijk zal moeten verdelen. Het gewicht van de ruiter is een
factor maar hoeft beslist niet belangrijk te zijn. Er zijn zware ruiters die veel "lichter" en gebalanceerd rijden dan
sommige van hun veel minder zware collega ruiters.

Misschien niet alle, maar zeker de meeste paarden, vinden het erg prettig om zonder zadel gereden te worden en
sommige prefereren dit zeker boven het gereden worden met een boomzadel.
Wanneer we zonder zadel rijden is het enige deel waarover we ons gewicht verdelen kunnen onze billen en bovenbenen,
dus dit is het moment waarop de "volslanke" onder ons een voordeel hebben! Wanneer je erover nadenkt, hebben
mens en paard het een aantal duizenden jaren zo volgehouden totdat iemand besloot een gevorkt houten blok op de rug
van het paard te leggen. Wanneer je zonder zadel rijdt is er niets hards en stijfs tussen mens en paard, waardoor je twee
zachte, flexibele delen hebt die met elkaar meewerken. Dit wil zeggen dat je lichaam zich constant meebeweegt met de
rug van het paard en daardoor zal het gewicht, en de druk, ook constant in beweging zijn. Tot op een zekere hoogte
werkt het met een boomloos zadel precies zo.

Wat het moeilijk maakt is onze behoefte aan stijgbeugels en dit is waar materiaal en ontwerp een invloed hebben, maar
het grootste invloed blijft de ruiter en hoe die gebruik maakt van de stijgbeugels. Als een plek om te voeten te laten
rusten of een stut om uitgebreid op te steunen.

Lichtrijden zonder beugels is een oefening die elke ruiter goed zou moeten leren kunnen. Behalve dat het een goede
fysieke oefening is, laat het de ruiter ook goed voelen hoe weinig ze eigenlijk omhoog hoeven te komen om toch erg
goed met de beweging van het paard mee te kunnen gaan.
Dit is een probleem van veel ruiters en daarbij helpt een boomzadel, alweer, vaak niet mee. Het grootste probleem is
dat de beugelophanging vaak te ver naar voren zit waardoor de ruiter te hoog uit het zadel kom en overactief licht rijdt.

Wanneer het op Engelse boomzadels aankomt, hebben de meeste de beugelophanging te ver aan de voorkant. Dit
komt deels door het ontwerp en productie proces gezien de beugelophanging geplaatst is op de plek waar de
boompunten bij elkaar komen. Volgens de makers van de zadels omdat dit het sterkste punt is. De andere reden is
omdat ruim 100 jaar geleden voornamelijk mannen paardreden, en wanneer dames dat deden het in dameszadel was.
Zadelmakers waren mannen en de zadel gebruikers waren ook voornamelijk mannen. Naast de zogenaamde "stoelzit"
die door de heren gebruikt werd om de edele delen te "beschermen" hebben mannen ook grotere voeten en is de
lengte van de bal van de voet waar die in de beugel rust en de lijn naar de heup veel langer dan die van een vrouw. Deze
lengte heeft invloed op onze positie en of we in een goede schouder-heup-hak lijn kunnen zitten, wat voor velen
moeizaam is.

Nogmaals, dit is waar boomloze zadels het vaak beter doen dan boomzadels gezien bijna alle ontwerpers dit probleem
aangepakt hebben door de beugelophanging verder naar achteren te leggen. Wanneer een ruiter in een zadel zit
waarbij de beugelophanging correct is afgesteld is dat alsof ze fris adem kunnen halen en hun zit verbetert dan ook
gelijk! Zodra ze de voeten onder het lichaam geplaatst hebben, in plaats van ervoor, zal het lichtrijden minder moeite
kosten en veel minder druk op de rug van het paard geven. Het zal voelen alsof je voeten alleen maar in de beugels
"rusten" en je je lichaam veel meer kan gebruiken tijdens het staan en zitten van het lichtrijden (mits de beugels niet te
kort zijn). Wanneer de beugelophanging te ver naar voren is en je voeten dus voor lichaam uitsteken moet óf het paard
dusdanig draven dat het je omhoog kan "gooien" óf je zal jezelf letterlijk uit het zadel moeten hijsen bij elke stap, met erg
veel druk op de beugels en tevens zal je bovenlichaam heen en weer bewegen waardoor je dus "losse onderbenen" zal
lijken te hebben.

Wat mensen zich vaak niet realiseren is dat zodra een ruiter het gewicht uit het zadel brengt, de druk op de beugels een
probleem zijn, bij boomzadels en boomloos zadels- het is echter het drukpunt wat verschilt. Op een boomzadel gaat het
gewicht van onder de zitting panelen naar de voorpunten van de boom die aan beide kanten van de schoft rusten. Op
dat moment "doet" de rest van de boom dus niets om de druk en gewicht te verdelen. Die druk mag je verdubbelen
indien de boom het paard niet past en dus knelt. Bij een boomloos zadel ligt de druk verder naar achteren, achter de
schoft en hoef je niet bang te zijn voor een knellende boom wat het erger maakt. Waar wel op gelet moet worden is dat
de gebruikte pads dusdanig zijn dat de ruggengraat vrijgehouden wordt en dat goed opgelet wordt bij paarden met
minder bespiering langs de ruggengraat en/of een hoge schoft.
In beide gevallen moet beseft worden dat langdurig lichtrijden door een ruiter die niet in goede balans zit, of de beugels
te ver naar voren of te kort heeft, drukproblemen kunnen veroorzaken.

Wanneer het erop neer komt, doe vooral uw onderzoek, maar vraag ook de mening van uw paard, want de meest
moderne technische ontwerpen en de meest kostbare materialen zeggen niets voor het paard, die echt wel weten
wanneer ze zich comfortabel voelen.